Tố giác tội phạm, báo tin về tội phạm và kiến nghị khởi tố là quyền và cũng là trách nhiệm của mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức nhằm góp phần đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước cũng như của người dân.

Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật CTT và Cộng sự sẽ hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và thời hạn giải quyết tố giác tội phạm theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

1. Tố giác tội phạm là gì?

Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự quy định như sau:

Điều 144. Tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

1. Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.

2. Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

3. Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

4. Tố giác, tin báo về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản.

5. Người nào cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật thì tuỳ tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của luật.

2. Quyền và nghĩa vụ của người tố giác tội phạm:

– Cá nhân đã tố giác, báo tin về tội phạm; cơ quan, tổ chức đã báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố có quyền:

Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giữ bí mật việc tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố, bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của họ, người thân thích của họ khi bị đe dọa;
Được thông báo kết quả giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

– Cá nhân, cơ quan, tổ chức đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải có mặt theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền giải quyết nguồn tin về tội phạm, trình bày trung thực về những tình tiết mà mình biết về sự việc.

3. Hình thức tố giác tội phạm:

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố đến cơ quan có thẩm quyền dưới hình thức:

– Trực tiếp đến tố giác về tội phạm hoặc đại diện cơ quan, tổ chức trực tiếp đến báo tin về tội phạm.

– Cá nhân, đại diện cơ quan, tổ chức trực tiếp đến gửi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố bằng văn bản.

– Cá nhân, đại diện cơ quan, tổ chức tố giác, báo tin về tội phạm qua điện thoại trực ban của cơ quan có thẩm quyền.

– Cá nhân, đại diện cơ quan, tổ chức tố giác, báo tin về tội phạm qua phương tiện thông tin đại chúng, qua hòm thư điện tử, báo nói, báo hình hoặc qua ứng dụng VNeID.

– Cá nhân, đại diện cơ quan, tổ chức tố giác, báo tin về tội phạm qua đơn, thư, được gửi qua đường bưu điện, giao liên.

4. Danh sách các cơ quan công an tiếp nhận, giải quyết đơn tố giác tội phạm:

Cơ quan điều tra của Công an nhân dân tổ chức trực ban hình sự 24/24 giờ để tiếp nhận đầy đủ mọi tố giác tội phạm, kiến nghị khởi tố, người phạm tội tự thú, đầu thú, người bị bắt trong trường hợp đang có quyết định truy nã, các trường hợp phạm tội quả tang; tiếp nhận hồ sơ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, hồ sơ vụ án hình sự do các cơ quan, đơn vị khác chuyển đến. Các đơn vị, cơ quan tiếp nhận gồm:

– Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an;

– Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội;

– Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu;

– Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy;

– Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh;

– Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh;

– Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu Công an cấp tỉnh;

– Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an cấp tỉnh;

– Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an;

– Cơ quan An ninh điều tra Công an cấp tỉnh;

– Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Công an nhân dân;

– Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an.

5. Thời hạn giải quyết đơn tố giác tội phạm:

Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự thì thời hạn giải quyết được quy định như sau:

Điều 147. Thời hạn, thủ tục giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

1. Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:

a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;

b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;

c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

2. Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.

…

6. Có nên nhờ Luật sư hỗ trợ khi tố giác tội phạm:

Việc tố giác tội phạm, báo tin về tội phạm và kiến nghị khởi tố không chỉ là việc trình bày sự việc trước Cơ quan chức năng mà còn là việc phân tích, củng cố và thu thập các tài liệu nhằm làm rõ hành vi phạm tội. Ngoài ra, nếu cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật thì tuỳ tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nên việc có luật sư đồng hành ngay từ giai đoạn tố giác tội phạm sẽ giúp:

Đánh giá vụ việc có đủ dấu hiệu tội phạm hay không.
Soạn thảo đơn tố giác đầy đủ, đúng quy định.
Thu thập và sắp xếp chứng cứ hợp pháp.
Làm việc với cơ quan điều tra để bảo vệ quyền lợi của người tố giác.
Hỗ trợ khiếu nại nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố giác không đúng quy định hoặc kéo dài trái pháp luật.

Nếu bạn cần tư vấn, soạn thảo đơn tố giác tội phạm hoặc hỗ trợ làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình tố giác tội phạm. Vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo thông tin dưới đây:

CÔNG TY LUẬT CTT VÀ CỘNG SỰ

Địa chỉ: 287 Lê Quảng Chí, phường Hoà Xuân, Đà Nẵng

Số điện thoại: 0977 689 995 (Luật sư Lê Xuân Cảnh)

Hướng dẫn cách tố giác tội phạm tại Đà Nẵng và Quảng Nam